Voedsel, bloemen en planten produceren wij allang niet meer alleen voor de eigen markt. Maar ook voor de Europese/internationale markt. Het succesvolle na oorlogse nooit meer honger is door de moderne bedrijfsvoeringen op gespannen voet met de definitie van ‘natuur’komen te staan.
De ‘maakbare’ of doorontwikkelde landbouw lijkt hierdoor van de natuur vervreemd. Anderzijds kan efficiënte landbouw ook juist ruimte geven aan natuur. Nederland heeft veel vruchtbare grond. Hierdoor verbouwen wij gesteund door innovaties, zoals kunstmatige bemesting, veel meer voedsel per m2 dan van oudsher mogelijk was. Nederland heeft veel kennis op dat gebied. Daarnaast exporteren we voedsel en zijn we een doorgeefluik van voedingsmiddelen (en goederen) middels de Rotterdamse haven.
In het spanningsveld van dit dossier staan de behartigers van Natuur en de Boerenbedrijven tegenover elkaar met vastgelopen standpunten.
Partijen kunnen elkaar naderen door enerzijds reëlere tijdlijnen en anderzijds Milieumaatregelen niet afdoen als onzinnig. Als dat lukt dan komt er een veel sterker minder gepolariseerd beleid dat door alle partijen wordt gedragen.
Keuzes maken
Wanneer we ervoor kiezen om meer duurzaam te verbouwen en telen. Dan hersteld de grond binnen 5 jaar. Als de rechts-populistische Wilders de gulden munt weer wil invoeren dan nemen we aan dat hij ook de afgebeelde Snip op het briefje van 100 gulden terug in het weiland wil?Weidevogels en insecten komen namelijk terug en de grond krijgt haar natuurlijke balans terug. Dit heeft als bijkomend voordeel dat de grond beter vocht kan aannemen en minder dichtslaat. De boer heeft echter 30-40% minder opbrengst. Als we die keuze maken moeten we dus als samenleving oog houden voor de direct en indirect betrokkenen. Dat wil zeggen:
Reëel en relevant
Reële tijdslijnen om af te schalen, stoppen, uitkopen. En geïnformeerde besluiten nemen. Nu is de generalistische aanname dat stikstof de biodiversiteit aantast. Het is van invloed dat weten we. Maar waar in welk gebied in welke mate daar is nog geen overzichtelijke studie van. Die moet er komen anders worden zaken te rigoreus en mogelijk zonder de gewenste effecten herzien.
Boeren produceren waar de markt om vraagt en wat voor hen een goede boterham oplevert. Het economisch en marktdenken beheerst de sector en wordt door financiers en banken aangewakkerd. Dat er een kosten baten afweging is, is volstrekt normaal, die maakt elke bedrijfstak. Maar de vraag is wel hoever ga je daarin. En is 40% meeropbrengst, met koeien die permanent aan de diarree zijn een lange termijn verhaal?
De consument wil goed en betaalbaar voedsel. Maar goed en betaalbaar kunnen elkaar in de staart bijten. Vooral wanneer er partijen zijn die rente en winst verwachten. De regeringspartij kan hier in sturen. Onder voorwaarden zou de overheid, een deel, van deze voedselvoorziening kunnen overnemen. Voor de eigen markt. Door boeren te helpen door de financiering over te nemen in ruil voor de voorwaarde van duurzame productie. De overheid kan supermarkten verplichten meer duurzaam in te kopen door voedselprijzen te belasten en hiermee deze transitie te financieren.
Wat is natuur?
Daarnaast moeten we een eerlijke dialoog voeren tav wat natuur is, of wat voor natuur we willen. Nederland is voor een groot deel een cultuurlandschap. Waar ook natuurgebieden al dan niet kunstmatig door bosbouw & bewijding in stand worden gehouden.
Er zijn enkele plaatsen waar dat beperkt zo is. Zoals de Waddenzee en delen van de rivierdelta’s. Bijna al het andere landschap is nog maar zo’n enkele eeuwen oud en sowieso volop in beweging. En wordt geleid, gebogen, verplaatst, vernat, verdroogd, afgedamd, begraasd, beploegd, bebost.
En de natuur heeft meestal een ander mening als de boswachter boer of stedeling. Een paardebloem tussen de tegels getuigd hiervan. Een bos waar we liever heide zien, Onkruid en beestjes waar we gewassen willen telen. Enz. We zijn maar een postzegel op de wereld. Deze zomer brande er in Canada een bos af ter grote van Nederland. Dat is natuur.
Hier heeft ieder akkertje en slootje z’n eigen lobbyclub. In de struiken rollebollen, Jagers, vogelaars, dassenbeschermers, uilenwerkgroepen, boeren, natuurmonumenten, Milieudefensie, Extinction Rebellion, de recreatiebranche, zon en wind clubs, projectontwikkelaars, met elkaar over de grond vechtend voor het langste strootje.
Dus geïnformeerd keuzes maken en oog hebben voor de belangen van betrokkenen. Een duidelijk verhaal bieden aan boeren die willen doorgaan en hier ook een lange termijn commitment op geven. Een helder aanbod aan boeren die willen stoppen. Ruimte geven aan natuur en rustgebieden.
Waarom doen we alsof natuur, boer en stad gescheiden zijn?
De ‘Darth Vaders’ van milieuclubs gaan zo ver in hun overtuiging alsof we zelf geen deel zijn van de natuur. Vanuit die gedachte moet de mens worden opgesloten in steden en in de natuur mag niets of niemand zijn neus laten zien. Een stad is geen natuur. En het moderne boerenbedrijf ook niet. Waarom eigenlijk niet?
Natuur, planten en bomen meer ruimte geven in het leefmilieu, dus in straten en woningen. Perken, Borders, Straten, Lanen, Parken, Tuinen, Balkons, Daken. Moes en n volkstuinen, verticale tuinen op balkons. En ook kiezen waar Natuur wordt opgeofferd voor bijvoorbeeld bouw van Woningen. Boeren die meer duurzaam produceren.
Die keuzes moeten we durven maken.