Nederland staat voor aanzienlijke uitdagingen op het gebied van huisvesting en demografie. De vraag naar woningen overtreft ruimschoots het aanbod. Stikstofregels maken het bouwen soms onmogelijk. In het algemeen is de regeldruk in de bouwsector ongekend hoog.
30.000 woningen/jaar te weinig
Het huidige kabinet heeft ambitieuze plannen om de komende tien jaar één miljoen nieuwe woningen te bouwen. Wat neerkomt op honderdduizend per jaar. Hoewel er al zeventigduizend woningen per jaar worden gebouwd. Toch is er nog steeds een tekort van dertigduizend woningen per jaar. Dit tekort heeft de huizenmarkt overspannen gemaakt. Wat resulteert in sterk vertekende woningprijzen. Deels veroorzaakt door de hypotheekrenteaftrek. En daarbovenop de kapitale vergissing om geld bij te drukken toen daar geen enkele noodzaak toe was.
19 Miljoen Nederlanders?
De demografische vooruitzichten voor Nederland in 2050 zijn eveneens van groot belang. Het inwoneraantal ligt heden rond de 17,5 miljoen. Er wordt verwacht dat dit aantal tegen 2030 zal groeien tot 18,5 miljoen. Daarna wordt het onzekerder. Prognoses variëren van 17 miljoen (krimp) tot 22 miljoen (groei) inwoners. Als we het hoogste scenario overwegen. Staan we voor de uitdaging om maar liefst 4,5 miljoen nieuwe inwoners te huisvesten.
Verstedelijking en krimp
Deze potentiële groei zal echter niet gelijkmatig over het land worden verdeeld. De verwachting is dat grotere gemeenten, vooral grote steden, de grootste groei zullen zien. Dit heeft niet alleen gevolgen voor huisvesting. Ook de ruimtelijke planning moet worden herzien. Waarbij de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad en de gevolgen van krimp in delen van het land aandacht behoeven.
Bevolking ouder en diverser
De samenstelling van de Nederlandse bevolking ondergaat eveneens ingrijpende veranderingen tegen 2050. Het CBS voorspelt een aanzienlijke toename van het aantal 80-plussers. Mogelijk zelfs een verdrievoudiging. Het aandeel mensen met een migratieachtergrond zal naar verwachting groeien. Van bijna 25% tot circa 30-40% in 2050 (*7). Dit werpt de vraag op: “Hoe we de huidige woonomgeving kunnen aanpassen aan de woonvoorkeuren van 2050, rekening houdend met de vergrijzing en culturele diversiteit?”
Forenzen rijden ’te’ ver?
Andere maatregelen zijn nodig zoals investeren in Ov en stimuleren om wonen en werken dichter bij elkaar te laten plaatsvinden, verhuispremies, etc…
Ten eerste, als we kijken naar reizen in 2050. Zien we een voortzetting van de trend waarbij de gemiddelde Nederlander steeds langere afstanden aflegt. In 1950 was dit gemiddeld 6 kilometer per dag. In 2000 was het gestegen tot 35 kilometer. Voornamelijk dankzij de auto en snelwegen. Er zijn geen aanwijzingen dat deze trend zal omkeren.
Ten tweede die langere afstand wordt gereden met:
- meer, van 5,5 (1990) naar 9,5 miljoen autos (2023) +70%,
- grotere, de auto’s groeien met één centimeter per twee jaar, en
- krachtigere, vermogens van 75 tot 175 Pk, en
- voornamelijk, circa 96-98%, op benzine, gas en diesel.
Dit roept vragen op over de noodzaak van beheer, onderhoud, vervanging en renovatie van ons bestaande verkeerssysteem. Om te voldoen aan de eisen van mobiliteit in de toekomst.
Hoe verder?
Hieronder staan onze voorstellen op elk van deze thema’s:
Woningtekort aanpakken:
Versnelde bouw: Het land kampt met een nijpend tekort aan woningen. Om dit aan te pakken, moet de regering investeren. In het versneld bouwen van nieuwe huizen. Dit kan worden bereikt door bouwbedrijven te stimuleren, bouwgrond beschikbaar te stellen, vergunningprocedures te verkorten en de bouwregelgeving te versoepelen.
Flexibele woonconcepten: Er is behoefte aan meer diversiteit in woningtypes. Waaronder betaalbare appartementen, co-housing en micro-appartementen, om aan verschillende behoeften te voldoen.
Herbestemming: Leegstaande kantoor- en winkelpanden kunnen worden omgezet in woningen om de druk op de markt te verlichten.
Afbouw van hypotheekrenteaftrek: Geleidelijke afbouw van de hypotheekrenteaftrek kan helpen om de huizenprijzen te stabiliseren en de toegang tot de woningmarkt te verbeteren.
Demografische uitdagingen aanpakken:
Ouderenzorg: Met de vergrijzende bevolking is het essentieel om te investeren in ouderenzorg en levensloopbestendige woningen om aan de behoeften van ouderen te voldoen.
Migratie en integratie: Effectieve integratieprogramma’s en onderwijs voor mensen met een migratieachtergrond zijn nodig om ervoor te zorgen dat zij volledig kunnen deelnemen aan de samenleving.
Ruimtelijke planning: Een langetermijnvisie rekening houdend met demografische veranderingen waarbij een evenwichtige groei over het hele land wordt bevorderd.
Toekomstige mobiliteit:
Investeringen in openbaar vervoer: Om duurzame en efficiënte mobiliteit te stimuleren, is het noodzakelijk om het openbaar vervoersnetwerk te verbeteren en uit te breiden.
Slimme stadsplanning: Stadsplanning gericht op duurzaamheid. Waarbij woningen, werkplekken en voorzieningen dicht bij elkaar liggen, vermindert de noodzaak van lange afstandsverkeer Voorwaarde is dat bedrijven lokaal personeel werven en huisvesten.
Duurzame vervoersalternatieven: Moedig het gebruik van elektrische voertuigen aan, als dat de route is die we kiezen en investeer in fietsinfrastructuur en openbaar vervoer. Het verduurzamen van de energieopwekking met een redelijk plan, lees tijdlijnen, is een belangrijke voorwaarde anders heeft het geen zin. En daarbij is dan ook nucleaire energie nodig.
Technologische innovatie: Verken nieuwe technologieën zoals autonome voertuigen maar ook carpoolen, autodelen en slimme mobiliteitsoplossingen om de efficiëntie van het verkeer te verbeteren.
Stimuleren van verhuisregelingen: Moedig regelingen aan die werknemers aanmoedigen om dichter bij hun werkplek te wonen of om werk dichter bij huis te zoeken. Dit kan de mobiliteit verbeteren, de kwaliteit van leven voor werknemers bevorderen en bijdragen aan een meer evenwichtige verdeling van de bevolking over stedelijke en landelijke gebieden.
Openbaar vervoer mobiliteit woon/ werk
Als je kasten in je huis zet dan krijg je ook spullen. Als je wegen aanlegt dan krijg je auto’s. Mensen gaan verder van huis wonen. Omdat 100km opeens minder ver is. Dat is een wet. Wat je aandacht of ruimte geeft groeit. En zo krijgen we steeds meer en langere files, met grotere auto’s met meer pk’s, op bredere wegen.
Wil jij alvast weten hoever je komt met trein en fiets. Bij je nieuwe baan. Klik dan even op je woonplaats in deze kaart voor je persoonlijke reistijd in lijntjes.
Als we minder auto’s willen dan moeten we die niet meer ruimte geven. Maar investeren in OV, Thuiswerken, verhuizen stimuleren, (Elektrische) fietsen stimuleren, autodelen/carpoolen stimuleren. Lokaal boodschappen doen. Duurzame producten kopen. Draagt allemaal bij aan minder verkeersbeweging, bespaart energie en maakt Nederland leefbaarder. Je kan zelf meteen beginnen de regeringspartij kan dit stimuleren.
De aanpak van deze uitdagingen vereist een gecoördineerde inspanning van de overheid, het bedrijfsleven en de samenleving als geheel. Het is van cruciaal belang dat deze problemen doeltreffend worden aangepakt om de levenskwaliteit in Nederland te verbeteren en de samenleving voor te bereiden op toekomstige veranderingen.